Một “ngôn ngữ chung” cho dữ liệu hàng không đang được hình thành qua từ điển dữ liệu tham chiếu dùng chung, giúp rút ngắn đối chiếu, giảm sai lệch và tạo nền tảng kết nối, chia sẻ dữ liệu an toàn.
Cho nhiều hệ thống
VATM hướng tới dữ liệu có định nghĩa thống nhất, rõ nguồn gốc, rõ trách nhiệm và có thể tái sử dụng cho quản trị, báo cáo, phối hợp khai thác.
Từ dữ liệu phân tán đến một ngôn ngữ dùng chung
Trung tâm Thông báo tin tức hàng không, đơn vị hạt nhân chuyên môn về dữ liệu tham chiếu trong kế hoạch chuyển đổi số của VATM, đang xây dựng Từ điển dữ liệu tham chiếu hàng không theo mẫu biểu thống nhất trong toàn Tổng công ty. Sáng kiến đi cùng hướng dẫn thuật ngữ Việt hóa và quy tắc dùng từ trong hồ sơ dữ liệu.
Mỗi đơn vị một cách hiểu
- Tên gọi và cách lưu trữ chưa thống nhất.
- Đối chiếu thủ công, mất thời gian xác minh.
- Dễ phát sinh sai lệch hoặc dữ liệu trùng lặp.
Cùng định nghĩa, cùng quy tắc
- Tra cứu và đối chiếu theo một chuẩn thống nhất.
- Rõ nguồn gốc và người chịu trách nhiệm.
- Dữ liệu có thể tái sử dụng cho nhiều mục đích.
Trước đây, mã đơn vị, sân bay, đường hàng không, vùng trời hay điểm danh định có thể được lưu và đặt tên theo cách hiểu riêng. Khi cần lập báo cáo hoặc phối hợp giữa các hệ thống, đơn vị phải rà soát lại nguồn gốc và giải thích dữ liệu qua nhiều đầu mối.
Mỗi trường dữ liệu được mô tả như thế nào?
Từ điển không chỉ liệt kê tên trường mà còn quy định cách hiểu, cách kiểm soát chất lượng và trách nhiệm quản trị.
Đối chiếu nhanh hơn
Không cần giải thích lại hoặc tra cứu qua nhiều đầu mối khi phối hợp.
Giảm sai lệch
Quy tắc đặt tên và phân loại thống nhất hạn chế trùng lặp dữ liệu.
Tái sử dụng dữ liệu
Dữ liệu sau chuẩn hóa phục vụ báo cáo và phối hợp mà không phải làm lại từ đầu.
Phân tích dữ liệu mà không tác động hệ thống đang khai thác
Song song với từ điển dùng chung, Ban Kỹ thuật VATM đang xây dựng “Kiến trúc kết nối dữ liệu tối thiểu” gắn với môi trường thử nghiệm tách biệt. Mục tiêu là hỗ trợ phân tích và quản trị điều hành mà không cần đấu nối trực tiếp vào hệ thống bảo đảm hoạt động bay.
Luồng bản sao an toàn
Môi trường thử nghiệm sử dụng tài khoản, phân quyền và nhật ký riêng; mọi phân tích được thực hiện trên bản sao dữ liệu.
Quy trình xin–duyệt–tạo bản sao được đưa về một luồng chung với mốc thời hạn cụ thể. Kiến trúc này có thể nhân rộng sang nhiều miền dữ liệu mà không phải thiết kế lại từ đầu cho từng trường hợp.
“Sáu rõ” và sản phẩm thực tế làm thước đo
Kế hoạch 100 ngày của VATM tập trung xử lý điểm nghẽn về thể chế nội bộ, chủ quản dữ liệu và kết nối an toàn; đồng thời chuẩn bị nền tảng dài hạn gồm kiến trúc dữ liệu, khung quản trị và từ điển dữ liệu phù hợp định hướng đến năm 2030.
Tập trung 3–5 miền dữ liệu ưu tiên
miền dữ liệu được lựa chọn để tập trung nguồn lực, tránh triển khai dàn trải.
Mỗi miền ưu tiên cần xác định chủ quản tạm thời, có danh mục dữ liệu mức 1, từ điển mẫu, ít nhất một báo cáo hoặc sản phẩm dữ liệu vận hành thử và bản đồ dòng nguồn gốc cho các báo cáo quan trọng. VATM cũng đặt mục tiêu thí điểm kết nối ít nhất ba nguồn dữ liệu không tác động trực tiếp đến điều hành khai thác.
Chỉ nghiệm thu khi đáp ứng đủ 5 điều kiện
Theo dõi chuyển động hàng không cùng IFLY
Cập nhật tin tức vận hành, công nghệ và những thay đổi đáng chú ý của ngành hàng không.
Xem tin hàng không