Nhiên liệu hàng không bền vững (SAF) được kỳ vọng trở thành mắt xích quan trọng trong lộ trình giảm phát thải của ngành hàng không Việt Nam. Tuy nhiên, để biến tiềm năng thành dự án thương mại, thị trường đang cần một hành lang pháp lý rõ ràng, nguồn nguyên liệu ổn định và cơ chế đủ sức chia sẻ rủi ro với nhà đầu tư.
Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050; hàng không quốc tế cũng hướng tới mục tiêu này theo định hướng của ICAO.
SAF là gì và vì sao được quan tâm?
SAF là nhiên liệu hàng không được sản xuất từ các nguồn nguyên liệu và quy trình đáp ứng tiêu chí bền vững. Khi đã được sản xuất, phối trộn và chứng nhận đúng tiêu chuẩn, nhiên liệu này có thể sử dụng với đội tàu bay và phần lớn hạ tầng hiện hữu, qua đó góp phần giảm đáng kể phát thải trong toàn bộ vòng đời nhiên liệu.
Phải bền vững, có khả năng truy xuất nguồn gốc và nguồn cung ổn định.
Công nghệ và tỷ lệ phối trộn phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật.
Chất lượng đạt chuẩn trước khi đưa vào chuỗi cung ứng hàng không.
Bốn nút thắt cần tháo gỡ
Khung chính sách
SAF còn là lĩnh vực mới, cần tiếp tục hoàn thiện quy định, cơ chế hỗ trợ và một lộ trình phù hợp với điều kiện Việt Nam.
Nguồn nguyên liệu
Nguyên liệu bền vững đang được nhiều ngành cùng sử dụng; việc thu gom, truy xuất và duy trì nguồn cung là bài toán lớn.
Vốn và rủi ro đầu tư
Dự án cần vốn dài hạn, trong khi thị trường đầu ra, chi phí sản xuất và hiệu quả thương mại vẫn cần được làm rõ.
Tiêu chuẩn quốc tế
Chuỗi sản xuất phải đáp ứng yêu cầu chứng nhận, kiểm soát chất lượng và khả năng tương thích với thị trường quốc tế.
Phát triển SAF cần hài hòa ba mục tiêu: giảm phát thải, bảo đảm an ninh năng lượng và duy trì năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Thông điệp được nhấn mạnh tại hội thảo quốc tế về SAF cuối tháng 6/2026Chính sách được kỳ vọng tạo “sức bật”
Lộ trình sử dụng rõ ràng giúp phía cung, phía cầu và nhà đầu tư có cơ sở xây dựng kế hoạch dài hạn.
Mô hình đối tác công – tư, tài chính xanh và cơ chế hỗ trợ có thể giúp dự án tiến gần quy mô thương mại.
Cơ quan quản lý, hãng bay, nhà cung cấp nhiên liệu, tổ chức tài chính và đơn vị cung ứng nguyên liệu cần phối hợp.
Việt Nam đã có những nền tảng nào?
- Luật Hàng không dân dụng Việt Nam năm 2025 lần đầu đưa khái niệm SAF vào luật, đồng thời có chính sách khuyến khích nghiên cứu, đầu tư, sản xuất, cung ứng và sử dụng.
- Quyết định 876/QĐ-TTg định hướng sử dụng tối thiểu 10% nhiên liệu bền vững cho một số chuyến bay ngắn từ năm 2035.
- TCVN 14414:2025, tương đương ASTM D7566-24d, tạo cơ sở kỹ thuật cho sản xuất, phối trộn và kiểm soát chất lượng nhiên liệu tuốc bin hàng không có chứa hydrocacbon tổng hợp.
Đây là định hướng áp dụng cho một số chuyến bay ngắn từ năm 2035, không phải tỷ lệ bắt buộc đang áp dụng cho toàn bộ hoạt động hàng không hiện nay.
Doanh nghiệp mong chờ điều gì?
Các kiến nghị tập trung vào việc đơn giản hóa thủ tục đầu tư dự án SAF; nghiên cứu nguồn vốn xanh có kỳ hạn dài và lãi suất phù hợp; chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp cho nhà đầu tư và đơn vị thu gom nguyên liệu; cùng giải pháp về tiền thuê đất, mặt nước, thuế nhập khẩu và bàn giao mặt bằng sạch.
Petrolimex, doanh nghiệp đang nghiên cứu dự án hướng tới nhà máy SAF đầu tiên tại Việt Nam, cho rằng cần phối hợp chặt giữa các bộ, ngành, nhà cung cấp nguyên liệu và hãng hàng không. Cùng với đó là cơ chế khuyến khích chế biến sâu để nâng giá trị và bảo đảm nguyên liệu ổn định.
Kinh nghiệm quốc tế được nêu tại hội thảo cho thấy chính sách tương thích, hợp tác công – tư và liên kết khu vực có thể giúp phân bổ rủi ro tốt hơn. Với Việt Nam, lộ trình SAF vì thế không chỉ là câu chuyện về nhiên liệu, mà còn là bài toán đồng bộ giữa thể chế, công nghệ, vốn, nhân lực và thị trường.
Theo dõi chuyển động hàng không xanh
Cập nhật chính sách, công nghệ và các dự án mới trong ngành hàng không cùng IFLY.
Xem thêm tin hàng không