Ngành hàng không tìm lời giải cho suất ăn dư thừa

Tổn thất từ suất ăn không dùng

Rác cabin, nhiên liệu và giới hạn xử lý thực phẩm

Thị trường suất ăn hàng không toàn cầu được dự báo tăng bình quân khoảng 6,5% mỗi năm đến 2031. Cùng với đà tăng của dịch vụ, yêu cầu giảm tác động môi trường cũng ngày càng rõ nét.

Theo các đợt kiểm toán rác thải cabin của Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA), ngành hàng không toàn cầu phát sinh khoảng 3,6 triệu tấn rác cabin mỗi năm. Thực phẩm và đồ uống chiếm tới 65% tổng trọng lượng; trong đó, khoảng 18% là các suất ăn còn nguyên nhưng bị bỏ lại vì hành khách không có nhu cầu sử dụng. Lãng phí thực phẩm vì vậy tác động trực tiếp đến chi phí của toàn ngành.

Tổn thất không dừng ở giá trị của phần ăn. Chế biến cần nước, năng lượng, nguyên liệu nông nghiệp và nhân công. Nếu suất ăn không được dùng, các nguồn lực đó vẫn đã tiêu hao.

Phần suất ăn dư còn làm tăng tổng trọng lượng cất cánh của máy bay. Tàu bay nặng hơn cần động cơ tiêu thụ thêm nhiên liệu trong suốt hành trình, đồng thời phát thải nhiều carbon hơn.

Với chuyến bay quốc tế, các biện pháp phòng ngừa dịch bệnh động, thực vật xuyên biên giới khiến phần lớn thực phẩm chưa sử dụng phải được thiêu hủy hoặc chôn lấp sâu. Vì vậy, hãng bay không thể quyên góp hay tái chế phần ăn thừa theo cách thông thường như đối với thực phẩm trên mặt đất.

Giải pháp ở cấp ngành

Để hành khách tham gia vào bước dự báo nhu cầu

Một số hãng quốc tế thử nghiệm cho khách chủ động điều chỉnh suất ăn trước giờ bay. Japan Airlines cho phép từ chối suất ăn trước 25 giờ; China Southern Airlines nhận yêu cầu hủy suất trước giờ khởi hành 2 tiếng. Cathay Pacific, Emirates và ANA triển khai hướng khác: mời khách chọn trước món yêu thích qua ứng dụng.

Cho phép khách chọn hoặc từ chối suất ăn vừa cá nhân hóa trải nghiệm, vừa giúp hãng nắm nhu cầu thực tế hơn và tránh chuẩn bị vượt mức.

Đại diện Vietnam Airlines cũng xác định năm 2026 là giai đoạn bản lề triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị. Đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xem là động lực tăng năng suất lao động, hiệu quả sản xuất kinh doanh và năng lực cạnh tranh; Lotus Green Choice là một kết quả của chương trình chuyển đổi số tại hãng.

Tác động của lựa chọn nhỏ

Chuẩn bị sát nhu cầu, giảm áp lực ở nhiều khâu

Khi lượng suất ăn được dự báo sát hơn, doanh nghiệp cung ứng có thể điều chỉnh số lượng cần chế biến và giảm phần dư ngay từ đầu vào. Việc giảm khối lượng suất ăn trên tàu bay cũng góp phần hạ tải trọng, tiết kiệm nhiên liệu và giảm CO₂ trên mỗi hành trình.

Giải pháp số vì thế có thể mang lại lợi ích đồng thời cho hành khách, bộ phận khai thác và chuỗi cung ứng suất ăn; công tác sản xuất chủ động hơn, năng suất phục vụ được cải thiện. Hiệu quả của cách làm này được kỳ vọng tiếp tục tăng trong thời gian tới. Ngành hàng không đang hướng tới phối hợp công nghệ, điều chỉnh chính sách và mô hình kinh tế tuần hoàn để tối ưu tài nguyên, cắt giảm phát thải và tiến tới mục tiêu Net Zero năm 2050.