Đồng Bộ Hạ Tầng Quản Lý Bay: “Mảnh Ghép Thiếu” Trong Quy Hoạch Sân Bay Việt Nam

Trong quá trình điều chỉnh quy hoạch hệ thống cảng hàng không toàn quốc, một vấn đề quan trọng đang được đặt ra: không chỉ phát triển sân bay, mà cần đồng bộ cả hạ tầng quản lý bay – yếu tố đóng vai trò “bộ não” của toàn bộ hoạt động hàng không.

Quy hoạch phải đi cùng hệ thống điều hành bay

Các đơn vị chuyên môn cho rằng việc quy hoạch sân bay cần được mở rộng sang cả hệ thống quản lý bay để đảm bảo vận hành đồng bộ ngay từ đầu.

• Bố trí hợp lý các đài kiểm soát không lưu
• Xác định quy mô phù hợp với từng khu vực
• Tích hợp trong quy hoạch tổng thể ngay từ giai đoạn đầu

Điều này giúp tránh tình trạng sân bay hoàn thành nhưng hệ thống điều hành chưa đáp ứng kịp.

Hệ thống CNS – nền tảng của an toàn bay

Hạ tầng quản lý bay phụ thuộc lớn vào hệ thống CNS (Thông tin – Dẫn đường – Giám sát), giữ vai trò cốt lõi trong điều hành hoạt động bay hiện đại.

• Hệ thống liên lạc đảm bảo kết nối phi công – kiểm soát viên
• Thiết bị giám sát hỗ trợ theo dõi vị trí máy bay
• Công nghệ dẫn đường giúp tăng độ chính xác khi cất hạ cánh

Việc đầu tư hệ thống này cần đồng bộ với quy hoạch sân bay để đảm bảo khai thác hiệu quả và an toàn.

Áp lực vùng trời khi số lượng sân bay tăng

Việc bổ sung thêm các sân bay mới kéo theo yêu cầu tổ chức lại vùng trời, tránh xung đột trong điều hành bay.

• Nguy cơ chồng lấn vùng kiểm soát
• Gia tăng mật độ khai thác trong cùng khu vực
• Yêu cầu phân chia trách nhiệm điều hành rõ ràng

Nếu không tính toán kỹ, áp lực lên hệ thống quản lý bay sẽ gia tăng đáng kể.

Địa hình phức tạp đòi hỏi công nghệ cao hơn

Một số khu vực có địa hình đồi núi gây khó khăn cho việc giám sát và điều hành bay.

• Tín hiệu radar có thể bị che khuất
• Cần bổ sung các trạm giám sát trung gian
• Đòi hỏi công nghệ hiện đại hơn để đảm bảo an toàn

Do đó, quy hoạch phải tính đến yếu tố địa hình để đảm bảo vùng phủ giám sát liên tục.

Tránh “đầu tư sau – sửa sai trước”

Nếu hạ tầng quản lý bay không được triển khai đồng thời với sân bay, sẽ phát sinh nhiều vấn đề trong giai đoạn khai thác.

• Phải bổ sung thiết bị sau khi đã vận hành
• Tăng chi phí đầu tư và bảo trì
• Ảnh hưởng hiệu quả khai thác ban đầu

Giải pháp tối ưu là tích hợp toàn bộ hệ thống ngay từ khâu quy hoạch.

Nguồn: Báo Xây Dựng (biên tập lại theo phong cách IFLY)